Hindistanın Ermənistanla 244 milyonluq silah müqaviləsi – YENİ DEHLİ NƏ ETMƏK İSTƏYİR?
TƏHLİL

Hindistan Ermənistana təxminən 250 milyon dollar dəyərində silah-sursat göndərəcək. Belə ki, sentyabrın əvvəlində iki ölkənin hökumətləri arasında müvafiq müqavilələr imzalanıb. Düzdür, müqavilələrin dəyəri açıqlanmasa da məlumata görə, 20 milyard rupidən danışmaq olar. Dollarla hesablandıqda bu,  244 milyondan çoxdur. 

 

Sifariş yerli istehsal olan “Pinaka” raket sistemlərinin ilk ixracını əhatə edir. Həmçinin razılaşmanın bir hissəsi olaraq Hindistan Ermənistana tank əleyhinə raketlər və bir sıra digər hərbi sursatlar da verəcək.

 

Nə baş verir?

 

Ermənistanın ardıcıl şəkildə təxribatlar törətməsi və 13-14 sentyabr hadisələri sonrası Hindistanın ölkəmizə qarşı sərgilədiyi mövqe diqqət çəkir. Təsadüfi deyil ki, Yeni Dehlini təmsil edən nümayəndə sentyabrın 15-də BMT Təhlükəsizlik Şurasının toplantısında ölkəmizi “təcavüzkar” adlandırmışdı. Düzdür, sonradan təmsilçi “təcavüzkar” sözünü işlədərkən ölkə adı çəkmədiyini desə də “Təcavüzkar tərəfi dərhal hərbi əməliyyatları dayandırmağa çağırırıq” deyərkən rəsmi Bakını nəzərdə tutduğu aydın idi. Çünki həmin vaxt Azərbaycan Silahlı Qüvvələri Ermənistanın təxribatlarına cavab verirdi. 

Bu mənada istər Hindistanın bu addımı, istərsə də Ermənistana təxminən 250 milyon dollar dəyərində silah-sursat göndərməsi bu ölkənin ölkəmizə qarşı növbəti dəfə öz riyakar simasını aydın şəkildə göstərir. 

 

Qandiyə qarşı təhqir

 

Əlbəttə, Hindistan müstəqil ölkədir və istədiyi ölkəyə silah sata bilər. Lakin silah satdığı ölkənin Ermənistan olması bu ölkənin öz müqəddəslərinə, tarixi şəxslərinə də hörmətsizliyinin göstəricisidir.

 

Məsələ ondadır ki, ötən il mart ayının 29-da Ermənistanın paytaxtı İrəvanda Hindistanın siyasi və ideoloji lideri Mahatma Qandinin abidəsi yandırılmışdı. Özü də bu hadisə erməni millətçiləri tərəfində heykələ qarşı aksiya başladılaraq edilmişdi. Qandinin heykəlinin yandırılmasına səbəb isə erməni milliyyətçilərinin onu “soyqırımı”nı inkar etməkdə günahlandıraraq Türkiyəyə simpatiyada ittiham etmələri idi. 

Qandi pasifist siyasətçi idi – yəni özünə zərər vermək bahasına da olsa, zorakı müqavimət göstərməmək dərəcəsində müharibə və zorakılıq əleyhdarı olan şəxs olub. Belə olan təqdirdə Qandi “erməni soyqırımı”nı inkar edə bilərdimi? Əgər həqiqətən də ortada “erməni soyqırımı” olsa idi, bunu öncə Mahatma Qandi tanıyar, hətta dünyaya tanıdardı. 


Hindistanın Bakıya qarşı dəyişən mövqeyi

 

Hindistan ilə Azərbaycan arasında əslində tarixi əlaqələr genişdir. Xüsusilə Azərbaycanda Hindistan mədəniyyəti sevilən, sayılan, hörmət edilən bir mədəniyyətdir. Bununla belə, rəsmi Yeni Dehlinin Bakıya qarşı mövqeyinin mənfi mənada dəyişdiyi aydın sezilir. Hesab edirəm, bunun bir neçə səbəbi var:

 

Birincisi, din amilidir. Hindistanın hazırda yürütdüyü ermənipərəst siyasətinin əsasında bu ölkənin islamofob hakimiyyətinin mövqeyi dayanır. 


Ümumiyyətlə, Hindistanın hakim radikal, millətçi “Bxaratiya Canata” (BJP) partiyası və onun lideri Narendra Modi uzun müddətdir ki, islamafob və nasist siyasət yeridir. Narendra Modi 2014-cü ildə hakimiyyətə gəldikdən sonra ölkədə islamafobiya və müsəlmanlara qarşı hücumlar hər il artmağa başlayıb. Hindli millətçilərinin müsəlmanları ölümlə hədələyən and videolarının yayılması həm ölkə daxilində, həm də xaricdə dəfələrlə reaksiyalara səbəb olub. Düzdür, bu cür çıxışlar diskurs baxımından xristianlar, sinqxlər və buddistlər kimi icmalara ünvanlanıb, amma praktiki olaraq müsəlmanları hədəf alır.

 

Sonuncu dəfə isə hakim partiyanın sözçüsü Naveen Kumar Jindal Twitter-də Məhəmməd peyğəmbəri təhqir edən paylaşımına böyük reaksiya almışdı. 

Məsələ ilə bağlı Hindistanın ölkəmizdəki səfiri Bavitlung Vanlalvavna Xarici İşlər Nazirliyinə çağırılmış, Hindistanın hakim partiyasının rəsmiləri tərəfindən islam dininə qarşı və Məhəmməd peyğəmbər ilə bağlı təhqiramiz ifadələr işlədilməsinin qəbuledilməz olduğu bildirilmışdı.  

İkincisi, Azərbaycanın Pakistan ilə münasibətləri və Kəşmir məsələsidir. Aydın məsələsidir ki, son illərdə Pakistan ilə Azərbaycan arasında münasibətlər sürətlə və çoxşaxəli surətdə inkişaf edir. İki ölkə arasında imzalanan hərbi-siyasi müqavilələr, görünür, Hindistanı narahat edir.

 

Pakistanın 44 günlük Vətən müharibəsindəki mövqeyi və Bakıya açıq dəstək verməsi isə yəqin ki, Hindistanın xüsusilə ciddi narahatlığına səbəb olub. Yeni Dehli, ola bilsin, Bakının Kəşmir münaqişəsində mövqeyinin dəyişməsindən ehtiyat edir. Halbuki Azərbaycan hər zaman Kəşmir münaqişəsinin beynəlxalq hüquq əsasında dinc yolla həllini də dəstəkləyib. 

 

Bakının atmalı olduğu addımlar

 

Hindistanın Ermənistana açıq dəstək verməsi, xüsusilə də tərəflər arasında gərginliyin hələ də davam etdiyi bir zamanda, qəbuledilməzdir. Hesab edirəm,  rəsmi Bakı Dehliyə qarşı cavab addımları atmalıdır. Ehtimal cavab addımları isə bunlar ola bilər: 

1. Azərbaycan Hindistanın riyakar və ermənipərəst siyasətindən nəticə çıxarmalı, siyasi və hərbi sahədə Çinlə əməkdaşlığını daha da gücləndirməlidir. 


2. Azərbaycan, Türkiyə və Pakistan ilə münasibətləri daha da sıxlaşdırmalı, bu yolla Hindistanın riyakar siyasətinə adekvat cavab verməlidir. 


3. Azərbaycan cəmiyyəti Ermənistana dəstək verən Hindistanın əsl simasını aydın görməli, bu ölkənin maddi və mədəni istehsalını boykot etməlidir.


4. Azərbaycan Kəşmir münaqişəsindəki mövqeyini Pakistanın lehinə gözə çarpacaq şəkildə dəyişməli, bu istiqamətdə Çinlə əlaqələri inkişaf etdirməlidir.

 

Turan Rzayev, 

politoloq






Digər xəbərlər

Baş yazı
Baş yazı
Baş yazı
Baş yazı
Baş yazı
Baş yazı
Baş yazı
Baş yazı
Baş yazı
Baş yazı
Baş yazı
Baş yazı
Baş yazı
Baş yazı
Baş yazı
Baş yazı
Baş yazı
Baş yazı
Baş yazı
Baş yazı
Baş yazı
Baş yazı
Baş yazı
Baş yazı
Baş yazı
Baş yazı
Baş yazı
Baş yazı
Baş yazı
Baş yazı
SenzoR.az – informasiya və araşdırma portalı
Təsisçi və baş redaktor: Rusvat Bayramov
Telefon: 050 322 43 84
Email: [email protected]
Bütün hüquqlar qorunur.
Materiallardan istifadə edərkən www.senzor.az saytına istinad etmək məcburidir.
Reklam yerləşdirmək üçün [email protected] ünvanına müraciət edə bilərsiniz.