Türkiyə Prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğan çərşənbə günü Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevlə telefon danışığında ikitərəfli münasibətləri və regional hadisələri müzakirə edib. Danışıq Azərbaycanda məktəbli geyimi qaydaları və 31 Türkiyə vətəndaşının ölkəyə girişinə qadağa qoyulması ilə bağlı açıq fikir ayrılıqları fonunda baş tutub.
Türkiyə Prezident Administrasiyasının Kommunikasiya İdarəsinin məlumatına görə, Ərdoğan iki ölkənin qardaşlıq əlaqələrinə əsaslanaraq əməkdaşlığı inkişaf etdirməyə davam edəcəyini bildirib. O, Əliyevi Azərbaycanın dövlət müstəqilliyinin bərpasının 35-ci ildönümü münasibətilə təbrik edib və Ankarada keçiriləcək Türk Dövlətləri Təşkilatının XIII Zirvə görüşünə dəvət edib.
Azərbaycan Prezidentinin mətbuat xidmətinin məlumatına görə, Əliyev zəngə və təbriklərə görə Ərdoğana təşəkkür edib, münasibətlərin bundan sonra da uğurla inkişaf edəcəyinə əminliyini bildirib.
Tərəflərin təqdim olunmuş rəsmi məlumatlarında prezidentlərin son günlərdəki açıq polemikanı və ya Türkiyə vətəndaşlarının ölkəyə girişinə tətbiq edilmiş məhdudiyyətləri müzakirə edib-etmədikləri göstərilmir.
Həmin gün Azərbaycan Xarici İşlər Nazirliyi 31 Türkiyə vətəndaşını arzuolunmaz şəxs elan edib. Onların arasında Yenidən Rifah Partiyasının sədri Fatih Ərbakan və Türkiyə parlamentinin deputatı Ömər Faruk Gərgərlioğlu da var.
Azərbaycanın xarici siyasət qurumu qərarı sosial şəbəkələrdə və internetdə yayılan bəyanatlarla əlaqələndirib. Nazirliyin qiymətləndirməsinə görə, bu bəyanatlar ölkənin suverenliyinə, milli təhlükəsizliyinə və konstitusiya quruluşuna qarşı yönəlib, həmçinin hakimiyyətin zorakılıqla dəyişdirilməsinə və dini ədavətin qızışdırılmasına çağırışlar ehtiva edir. Bu ifadələr Azərbaycan XİN-in mövqeyini əks etdirir.
Qərardan əvvəl Azərbaycanda məktəbli forması tələbləri ətrafında mübahisə yaranmışdı. Türkiyə Prezidentinin baş müşaviri Oktay Saral hicab taxılmasına qoyulan məhdudiyyətlərə qarşı çıxaraq dini geyimə görə qız şagirdlərin təhsilə çıxışdan məhrum edilməsinin yolverilməz olduğunu bildirmişdi.
Azərbaycanın hakim Yeni Azərbaycan Partiyası oktyabrın 13-də Sarala və Türkiyənin Ədalət və İnkişaf Partiyasının nümayəndələrinə sərt cavab verib. Partiyanın bəyanatında tənqid məsuliyyətsiz və iki ölkə arasında süni gərginlik yarada biləcək addım kimi qiymətləndirilib. Partiya məktəbli geyimi qaydalarının dövlətin dünyəvi xarakterinə və bərabərlik prinsipinə əsaslandığını bildirib.
Polemika xarici siyasəti də əhatə edib. Yeni Azərbaycan Partiyası Bakının İsraillə münasibətlərindən Azərbaycana qarşı siyasi ittihamlar irəli sürmək üçün istifadə olunmasını rədd edib. Eyni zamanda, partiya Fələstin xalqının hüquqlarına və münaqişənin iki dövlət prinsipi əsasında həllinə dəstəyini təsdiqləyib.
Həmin bəyanatda Yeni Azərbaycan Partiyası Türkiyə ilə münasibətləri təsvir etmək üçün ənənəvi olaraq işlədilən “bir millət — iki dövlət” ifadəsinə də müraciət edib. Partiya söhbətin iki müstəqil dövlətdən getdiyini və aralarındakı yaxınlığın bir-birinin daxili işlərinə müdaxilə üçün əsas vermədiyini vurğulayıb.
Bu fonda telefon danışığı ən yüksək səviyyədə dialoqun davam etdiyini təsdiqləyib. Lakin açıqlanan məlumatlar açıq fikir ayrılıqlarına səbəb olmuş məsələlər üzrə razılaşmaların əldə edilib-edilmədiyini müəyyənləşdirməyə imkan vermir.
Təmaslar üçün növbəti imkan oktyabrın 29–30-da Ankarada keçirilməsi planlaşdırılan Türk Dövlətləri Təşkilatının Zirvə görüşü ola bilər. Əliyevin dəvət olunması ikitərəfli gündəliyin üzbəüz müzakirəsi imkanını saxlayır.
Turan analitik xidməti
Qeyd: Başlıqdakı şəkil-konseptual illüstrasiya süni intellekt vasitəsilə yaradılıb
