Kristinne Qriqoryanın Bakı Təhlükəsizlik Forumunda iştirakı Ermənistan Azərbaycan dialoqunun ən qapalı sahələrdən birinə keçdiyini göstərir. Lakin Bakı onun iştirakını hələ rəsmən təsdiqləməyib.
Ermənistan Xarici Kəşfiyyat Xidmətinin rəhbəri Kristinne Qriqoryan IV Bakı Təhlükəsizlik Forumunda iştirak etmək üçün Azərbaycana gəlib. Bu barədə Ermənistan mediası Baş nazirin mətbuat katibi Melaniya Harutyunyana istinadən məlumat yayıb.
Səfəri bir neçə Ermənistan nəşri təsdiqləyib. Harutyunyan Factor.am, Radar Armenia və NEWS.am-a bildirib ki, Qriqoryan Azərbaycana gedib və Forumda iştirak edir.
“Xarici Kəşfiyyat Xidmətinin rəhbəri Kristinne Qriqoryan IV Bakı Təhlükəsizlik Forumunda iştirak etmək üçün Azərbaycana gedib”, — Ermənistan hökuməti başçısının mətbuat katibi bildirib.
Aravot və A1+ nəşrləri də səfər barədə Baş nazirin Aparatının nümayəndəsinə istinadən məlumat yayıblar.
Bununla yanaşı, məqalə dərc olunan vaxtadək Azərbaycan rəsmiləri və ölkənin dövlət informasiya resursları Qriqoryanın iştirakını açıqlamayıblar. Bakı mediasında forumun başlanması barədə açıq xəbərlərdə də onun adı çəkilmir.
Tədbirin təşkilatçısı olan Azərbaycan Dövlət Təhlükəsizliyi Xidməti xarici nümayəndə heyətlərinin tam siyahısını dərc etməyib. Rəsmi məlumatlarda yalnız forumda 100-dən çox ölkədən xüsusi xidmət orqanlarının və beynəlxalq təşkilatların təxminən 600 rəhbər və yüksəkvəzifəli nümayəndəsinin iştirak etdiyi bildirilir.
Beləliklə, səfər barədə məlumat Ermənistan tərəfindən Baş nazirin mətbuat katibi səviyyəsində təsdiqlənib, lakin Bakı bunu hələ açıq şəkildə təsdiqləməyib.
İrəvandan uçuş
Ermənistan mediasının məlumatına görə, sentyabrın 22-də səhər FlyOne aviaşirkətinə məxsus Gulfstream G450 təyyarəsi İrəvanın Zvartnots hava limanından Bakıya uçub. Təyyarə təxminən saat 07:00-da havaya qalxıb və 50 dəqiqə sonra Azərbaycan paytaxtına enib. Onun həmin gün axşam İrəvana qayıdacağı gözlənilirdi.
Qriqoryanın nümayəndə heyətinin məhz həmin təyyarədə olub-olmadığı rəsmən açıqlanmayıb. Buna görə reys haqqında məlumat sərnişinlərin kimliyinin ayrıca təsdiqi sayıla bilməz.
Ermənistan Xarici Kəşfiyyat Xidməti də səfərin proqramı, Qriqoryanın mümkün görüşləri və onun rəhbərlik etdiyi nümayəndə heyətinin tərkibi barədə ayrıca məlumat yaymayıb.
Dialoq təhlükəsizlik sahəsinə keçir
Səfərin əhəmiyyəti beynəlxalq konfransda iştirak çərçivəsindən kənara çıxır. Münaqişə və diplomatik münasibətlərin olmaması səbəbindən onilliklər ərzində Azərbaycan və Ermənistanın güc və kəşfiyyat strukturlarının nümayəndələri arasında birbaşa əlaqələr demək olar ki, mümkün olmayıb.
Ermənistanın xarici kəşfiyyat rəhbərinin Bakıda olması iki ölkə arasında başlayan siyasi dialoqun tədricən təhlükəsizlik sahəsinə — ən qapalı və yüksək etimad tələb edən istiqamətə keçdiyini göstərir.
Bakı ilə İrəvan arasında əvvəlki təmaslar əsasən siyasi rəhbərlik, xarici siyasət qurumları və təhlükəsizlik şuralarının katibləri səviyyəsində aparılıb. İkitərəfli danışıqlar rəsmən elan edilməsə belə, Qriqoryanın forumda iştirakı xüsusi xidmət nümayəndələri arasında peşəkar ünsiyyət üçün imkan yaradır.
Belə təmaslar sərhəd insidentlərinin qarşısının alınması, mümkün təhdidlər barədə məlumatların yoxlanılması, terrorizm və transmilli cinayətkarlıqla mübarizə, eləcə də nəqliyyat və enerji kommunikasiyalarının təhlükəsizliyinin təmin edilməsi baxımından praktiki əhəmiyyət daşıya bilər.
Lakin bir forumda iştirak iki ölkənin kəşfiyyat qurumları arasında tam əməkdaşlığın qurulması demək deyil. Bunun üçün sabit siyasi razılaşmalar, razılaşdırılmış əlaqə kanalları və ötürülən məlumatların qorunması mexanizmləri lazımdır.
100-dən çox ölkə
IV Bakı Təhlükəsizlik Forumu Azərbaycan Dövlət Təhlükəsizliyi Xidməti tərəfindən təşkil olunub. AZƏRTAC-ın məlumatına görə, görüşün əsas mövzusu qlobal təhlükəsizlik arxitekturasında yeni çağırışlar və terrorçuluğa qarşı effektiv mübarizə mexanizmlərinin formalaşdırılmasıdır.
Gündəlikdə transmilli cinayətkarlıq, qanunsuz miqrasiya, narkotiklərin dövriyyəsi, kibercinayətkarlıq, süni intellektdən istifadə və kritik infrastrukturun qorunması məsələləri də yer alır.
Forum açıldıqdan sonra Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin iştirakçılara müraciəti oxunub. Dövlət Təhlükəsizliyi Xidmətinin rəisi Əli Nağıyev bildirib ki, platforma milli təcrübələri müqayisə etməyə, peşəkar əlaqələri inkişaf etdirməyə və sərhədlərarası təhdidlərə qarşı birgə həllər axtarmağa imkan verir.
Qriqoryanın Azərbaycanın rəsmi məlumatlarında xatırlanmaması tədbirin qapalı xarakteri və nümayəndə heyətlərinin fərdi tərkibinin açıqlanmaması praktikası ilə bağlı ola bilər. Lakin Bakı şərh vermədiyi üçün bu, ehtimal olaraq qalır.
Ehtiyatlı siyasi siqnal
Səfər Azərbaycanla Ermənistan arasında münasibətlərin normallaşdırılması prosesinin davam etdiyi bir vaxtda baş tutur. Tərəflər sülh sazişini, nəqliyyat kommunikasiyalarının açılmasını, sərhədin delimitasiyasını və iqtisadi əlaqələrin bərpasını müzakirə edirlər.
Qriqoryanın səfəri qarşılıqlı müşahidədən peşəkar kommunikasiyaya doğru ehtiyatlı addım kimi qiymətləndirilə bilər. Keçmiş rəqiblər arasında təhlükəsizlik strukturları səviyyəsində hətta məhdud əlaqə kanalının yaradılması yanlış qiymətləndirmə, ayrı-ayrı hadisələrin səhv şərhi və nəzarətsiz eskalasiya riskini azalda bilər.
Ermənistan kəşfiyyat rəhbərinin Bakıda ikitərəfli görüşlər keçirib-keçirmədiyi və konkret informasiya mübadiləsi mexanizmlərinin müzakirə olunub-olunmadığı məlum deyil. Səfərin praktiki əhəmiyyəti forumda qurulan təmasların davam edib-etməyəcəyindən asılı olacaq. Azərbaycan tərəfinin məlumat verməməsi belə təmasların hələ də həssas xarakter daşıdığını göstərir. Bununla belə, İrəvanın rəsmi təsdiqi səfəri diqqətəlayiq siyasi hadisəyə çevirir: normallaşma prosesi yalnız diplomatiya və iqtisadi layihələri deyil, qarşılıqlı etimadsızlığın ən yüksək olduğu sahəni də əhatə etməyə başlayır.
Turan Analitik Xidməti
Qeyd: Başlıqdakı şəkil Sİ tərəfindən yaradılıb
