Türkiyə Prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğanın baş müşavirlərindən biri olan Oktay Saral Azərbaycan məktəblərində hicab taxılmasına qoyulan məhdudiyyətləri açıq şəkildə tənqid etdikdən sonra dövlət başçısının göstərişi ilə vəzifəsindən ayrıldığını bildirib. Bu barədə bazar günü Türkiyə mediası məlumat yayıb.
Jurnalist Talat Atilla Saralla telefonla danışdığını və onun vəzifədən çıxarıldığını təsdiqlədiyini bildirib. Qərarın Azərbaycanla bağlı açıqlamaları ilə əlaqəli olub-olmadığı barədə suala Saral: “Bəli, elə görünür”, — cavabını verib. Beləliklə, o, vəzifəsindən ayrıldığını təsdiqləsə də, bunun səbəbi barədə daha ehtiyatlı danışıb.
Atillanın sözlərinə görə, Saral onu vaxtilə müşavir təyin etmiş Ərdoğanın göstərişi ilə vəzifəsindən ayrıldığını və heç kimdən incimədiyini bildirib. Söhbət barədə “Sözcü” də daxil olmaqla bir neçə nəşr məlumat yayıb. Araşdırılan materiallarda kadr qərarının səbəblərinə dair ayrıca rəsmi açıqlama göstərilmir.
Müşavirin gedişi Bakının onun bəyanatlarından narazılığı barədə xəbərlərdən sonraya təsadüf edib. Daha əvvəl Middle East Eye üç məmura və məsələdən xəbərdar olan daha bir mənbəyə istinadən Azərbaycan rəhbərliyinin Ankaradan Saralın vəzifədən uzaqlaşdırılmasını tələb etdiyini yazmışdı. “Sözcü” bu məlumatı müstəqil şəkildə təsdiqlənmiş fakt kimi deyil, digər nəşrin mənbələrinin iddiası kimi təqdim edib.
Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin qarşıdakı Türk Dövlətləri Təşkilatının sammitində iştirakını müşavirin vəzifədən çıxarılması ilə şərtləndirdiyi barədə versiyanı araşdırılan mənbələr əsasında təsdiqləmək mümkün olmayıb.
Mübahisəyə Saralın oktyabrda hicablı məktəblilərin vəziyyəti barədə açıqlamaları səbəb olub. O, belə şagirdlərin dərslərə buraxılmamasını qəbuledilməz adlandırıb və Azərbaycan hakimiyyətini mövqeyinə yenidən baxmağa çağırıb.
Mübahisə məktəbli forması və müəllimlərin geyiminə dair tələblər ətrafında yaranıb. “El País” qəzetinin məlumatına görə, normativ müddəalarda hicab birbaşa qeyd edilməsə də, bəzi təhsil müəssisələri onları hicab taxılmasını məhdudlaşdırmaq üçün əsas kimi tətbiq edib. Hakim Yeni Azərbaycan Partiyası Türkiyə siyasətçilərinin tənqidini rədd edərək müttəfiqlik münasibətlərinin ölkənin daxili işlərinə qarışmaq hüququ vermədiyini bildirib.
Vəzifədən çıxarılma xəbəri Türkiyə hakimiyyətinə yaxın jurnalist Fuat Uğurun tənqidinə səbəb olub. O, Saralın gedişindən təəssüfləndiyini bildirib və Azərbaycanın dövlət agentliyinin Türkiyə barədə şərh dərc etməsindən sonra Ankaranın da həmin qurumun rəhbərinin istefasını tələb edə biləcəyini yazıb. Uğur nə agentliyin adını, nə də konkret materialı göstərib. Buna görə də əlavə təsdiq olmadan onun nəzərdə tutduğu təşkilatın AZƏRTAC olduğunu söyləmək tez olardı.
Hadisələrin ardıcıllığı Saralın gedişini Ankaranın ən yaxın müttəfiqi ilə gərginliyi azaltmağa yönəlmiş mümkün addımı kimi qiymətləndirməyə əsas verir. Bununla belə, Ərdoğanın qərarı məhz Bakının təzyiqi altında qəbul etdiyi qənaəti hələlik media məlumatlarına və keçmiş müşavirin özünün ehtiyatlı qiymətləndirməsinə söykənir.
Hadisənin siyasi əhəmiyyəti dini geyim barədə mübahisənin hüdudlarından kənara çıxır. Saral Prezident Administrasiyasında vəzifə tutduğu üçün onun sözləri əlavə siyasi çəki daşıyırdı. Azərbaycanın hakim partiyasının cavabı Bakının bu cür tənqidə suverenlik və daxili işlərə qarışmamaq prinsipləri baxımından yanaşdığını göstərib.
Əgər onun açıqlamaları ilə vəzifədən çıxarılması arasındakı əlaqə rəsmən təsdiqlənərsə, qərar Türkiyə rəsmilərinə müttəfiqin daxili siyasətini açıq tənqid etməyin nəticələri barədə siqnal olacaq. Hələlik isə daha məhdud bir məqam təsdiqlənib: Saral Ankara ilə Bakı arasındakı münasibətləri mürəkkəbləşdirən mübahisədən sonra Ərdoğanın göstərişi ilə vəzifəsindən ayrıldığını bildirib. 
Qeyd: Başlıqdakı şəkil - Ankara ilə Bakı arasında hicab mübahisəsi fonunda Oktay Saralın vəzifəsindən ayrılması haqqında məqaləyə bədii illüstrasiya süni intellekt vasitəsilə yaradılıb.
